Τρίτη, 30 Αυγούστου 2022 11:11

Γιάννης Μόραλης vs Κώστας Καρυωτάκης (του Βασίλη Ευαγγέλου)

Ο Γιάννης Μόραλης έζησε στην Πρέβεζα από το 1922 έως το 1927. Όταν ήρθε στην Πρέβεζα ήταν 6 χρονών. Ο Κώστας Καρυωτάκης ήρθε στην Πρέβεζα στις 18 Ιουνίου 1928 και αυτοκτόνησε τις 21 Ιουλίου του 1928.

Είναι η πρώτη φορά που συναντώ μια αισιόδοξη αναφορά για την Πρέβεζα εκείνης της εποχής και έχει ιδιαίτερη σημασία όταν αυτή η αναφορά γίνεται από τον μεγάλο Έλληνα ζωγράφο Γιάννη Μόραλη.. Με αφορμή την έκθεση που έγινε στην Εθνική Πινακοθήκη με τίτλο ’’Τιμή στον Γιάννη Μόραλη’’ 11 Μαΐου 2011 - 29 Αυγούστου 2011, στον σχετικό τόμο που κυκλοφόρησε για την έκθεση αυτή, περιέχεται ένα άρθρο <<ΤΟ ΦΩΣ ΤΟΥ ΙΟΝΙΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΧΡΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΕΡ∆ΙΚΑΣ>> Συνομιλίες του Γιάννη Μόραλη με τη Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα.

Ξεκινώντας το κείμενο η Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα αναφέρει:Στον Γιάννη Μόραλη δεν άρεσε να δίνει συνεντεύξεις. Σε μένα, νέα συνάδελφο στη Σχολή Καλών Τεχνών από το 1975, δεν μπόρεσε να αρνηθεί υπό έναν όρο: ότι τη συνομιλία μας, που έγινε ένα μεσημέρι στις 15 Απριλίου του 1988 στο χώρο της αναδρομικής του έκθεσης στην Εθνική Πινακοθήκη, δεν θα την παρουσίαζα ως συνέντευξη αλλά ως απόσταγμα των μακρών συζητήσεων που είχαμε, όλα αυτά τα χρόνια, στις συναντήσεις μας στη Σχολή.

Η συνομιλία μαγνητοφωνήθηκε, αλλά δεν δημοσιεύτηκε ποτέ ολόκληρη. Πολλά σημεία της ήταν εξομολογητικά. Σεβάστηκα τον ιδιωτικό της χαρακτήρα. Στην συνέχεια αναφερει η Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα: << O Μόραλης έχει μνήμη ζωγράφου. Συχνά ακούγοντάς τον θυμόμουνα αφηγήσεις από κείμενα του Κλέε που γράφει κάπου: «Είμαι αφηρημένος με αναμνήσεις». Σχολιάζοντας το πορτρέτο που έχει κάνει στην πρώτη του γυναίκα, εκείνο το υπέροχο με το μαύρο ριγέ σακάκι (1943), εξομολογείται:«Πάντα μου άρεσε η αντίθεση λευκού μαύρου. Η πρώτη μου αγάπη, η παιδική-ήμουνα δεν ήμουνα εννιά χρονών-ήταν ένα κορίτσι με παράξενο όνομα. Το πρόσωπό του ήταν φιλντισένιο, κάτασπρο. Τα μαλλιά του κατάμαυρα σαν του κοράκου».

Αυτή η αντίπαλη αρμονία ξυπνάει μέσα του τη μακρινή ανάμνηση από ’κείνο το πρόσωπο. «Βέβαια, το άσπρο και το μαύρο μου αρέσουν και για λόγους καθαρά πλαστικούς. Αναδεικνύουν όλα τα χρώματα»,βιάζεται να επανορθώσει τη μικρή συγκινησιακή εκτροπή. Χώρος του ειδυλλίου η Πρέβεζα, όπου ο πατέρας του υπηρετεί ως Γυμνασιάρχης από το 1923. Η πόλη του Καρυωτάκη δεν είναι διόλου ασφυκτική για το εκστατικό αγόρι. «Θυμούμαι ένα κατάμαυρο ιστιοφόρο -θαρρώ ήταν γιουγκοσλάβικο- που αγκυροβόλησε στο λιμάνι. Μια κίτρινη γραμμή, μια ώχρα,έτρεχε πάνω στο μαύρο σκαρί. Κάποια εξαρτήματα ήταν κόκκινα. Ίσως αυτές οι ώχρες στα έργα μου πλάι στα μαύρα, αυτό το ελάχιστο κόκκινο, να κατάγονται από αυτή τη μαγική μνήμη». «Από την Πρέβεζα πηγαίναμε στη Νικόπολη.

Ο αδελφός του Ξενόπουλου κλασικός Επτανήσιος-καθάριζε τα ψηφιδωτά δάπεδα. Μου άρεσαν. Πολύ αργότερα μιλούσα για τις βυζαντινές μου εμπειρίες στον Κόντογλου κι εκείνος μου έλεγε: «Γιατί δεν ζωγραφίζεις αυτά;». Στο σπίτι είχαμε πάρει, μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, μια πρόσφυγα από την Κερασούντα. Μας διάβαζε από τη Λαογραφία του Νικόλαου Πολίτη. Τους μεγάλους ζωγράφους τους πρωτογνώρισα από κάτι γαλλικά βιβλία τέχνης, που ήταν στη βιβλιοθήκη, και κυρίως από το περιοδικό της Εγκυκλοπαίδειας του Πυρσού. Τότε διάβασα αυτό που έλεγε ο Κορό και δεν το ξέχασα ποτέ μου: «Καλύτερα να μην είμαι τίποτε παρά να είμαι η ηχώ των άλλων». Ο πατέρας μου έπαιρνε τα Ελληνικά Γράµµατα του Μπαστιά. Εκεί ανακάλυψα τον Φώτη Κόντογλου. Στο περιοδικό του Ερυθρού Σταυρού Νεότητος είδα για πρώτη φορά δυο σχέδια του Γιάννη Τσαρούχη». «Το Ιόνιο με διαπότισε. Εμείς είμαστε του Ιονίου. Εκεί έχει άλλο φως, πιο γλυκό, πιο μαλακό>>. Δεδομένης της σχέσης που είχε ο Μόραλης με Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα και την εξομολογητική διάθεση του απέναντι της, η φράση που χρησιμοποιεί η Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα ‘’ Η πόλη του Καρυωτάκη δεν είναι διόλου ασφυκτική για το εκστατικό αγόρι’’ μόνο τυχαία δεν είναι και βέβαια εκφράζει την ευεργετική επίδραση της ΌΜΟΡΦΗς μικρής μας πόλης στη παιδική ψυχή του Γιάννη Μόραλη. Μα και ο ίδιος λέει: ίσως αυτές οι ώχρες στα έργα μου πλάι στα μαύρα, αυτό το ελάχιστο κόκκινο, να κατάγονται από αυτή τη μαγική μνήμη.

Στον αντίποδα ο Κώστας Καρυωτάκης ερχόμενος με δυσμενή μετάθεση στην Πρέβεζα και με σύφιλη, δεν μπορεί να δει τίποτα καλό, όμορφο, ευπρεπές και ρομαντικό στην μικρή μας πόλη.

Βασίλης Σπ. Ευαγγέλου

27Αυγούστου 2022

Πρέβεζα.

πηγή:https://www.nationalgallery.gr

 

Διαβάστηκε 5249 φορές
  1. ΡΟΗ-ΕΙΔΗΣΕΩΝ
  2. ΔΗΜΟΦΙΛΕΣΤΕΡΑ

title1 -- Διαβάστε επίσης... --

Στήλες

Κοινωνία

06 Φεβρουαρίου 2023
Το Δημοτικό Συμβούλιο Πάργας δέχθηκε αντιπροσωπεία αγροτών του Ενιαίου Αγροτοκτηνοτροφικού Συλλόγου Φαναρίου οι οποίοι αφού εξέθεσαν τα σοβαρά προβλήματα που τους απασχολούν κατέθεσαν ψήφισμα με τα
06 Φεβρουαρίου 2023
Η Ιερά Μητρόπολη Νικοπόλεως και Πρεβέζης ενημερώνει ότι η προγραμματισμένη έλευση τής Τιμίας Κάρας του Αγίου Μεγαλομάρτυρος και Ιαματικού ...
04 Φεβρουαρίου 2023
Ανάμεσα στις εθελοντικές ομάδες που επέλεξε να ενισχύσει το WWF Ελλάς με υλικό εξοπλισμό αλλά και εξειδικευμένα εργαστήρια εκπαίδευσης βρίσκεται η ...
04 Φεβρουαρίου 2023
Το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο εξέτασε πριν από λίγες ημέρες τη μελέτη επισκευής των μετασεισμικών βλαβών στο καθολικό της Ι.Μ. Αγίου ...
04 Φεβρουαρίου 2023
Ο κλάδος της αγοράς και της ενοικίασης ακινήτων φαίνεται πως προσφέρει ευκαιρίες για την επιχειρηματικότητα στο Νομό Πρέβεζας, καθώς οι τιμές στην ...

Πολιτική

06 Φεβρουαρίου 2023
Την παρακάτω ανακοίνωση εξέδωσε η "Ανυπότακτη Κίνηση για τα χωριά και την πόλη της Πρέβεζας": Τη Κυριακή 5/2 πραγματοποιήθηκε συνέλευση της δημοτικής μας κίνησης με θέμα: «απολογισμό δράσης του
06 Φεβρουαρίου 2023
Οι ερασιτέχνες αλιείς και το κατά πόσο πρέπει να ψαρεύουν στην παραλία της Πρέβεζας αποτελούσαν διαχρονικά θέμα συζήτησης στις συνεδριάσεις του ...
06 Φεβρουαρίου 2023
Το ψηφοδέλτιο των βουλευτικών εκλογών για το νομό Πρέβεζας παρουσιάστηκε σε εκδήλωση που πραγματοποίησε το Σάββατο η η Κομματική Οργάνωση Πρέβεζας ...
04 Φεβρουαρίου 2023
Την παρακάτω ανακοίνωση εξέδωσε η παράταξη Αριστερή Παρέμβαση στην Ήπειρο: ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΕΞΟΡΥΞΗ ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΩΝΟΧΙ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΡΗΜΟΠΟΙΗΣΗ ...
03 Φεβρουαρίου 2023
Απίστευτες καταστάσεις εκτυλίσσονται με τις προφορικές αναθέσεις στο Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Πρέβεζας, κάτι που έχουμε επισημάνει με πλειάδα ...

Αθλητισμός

06 Φεβρουαρίου 2023
Ο Λεβαδειακός δίνει οριακό παιχνίδι απέναντι στον ντεφορμέ Βόλο για την παραμονή του στη Σούπερ Λιγκ. Στην Ιταλία, Βερόνα και Λάτσιο υπόσχονται γκολ. Αυτές είναι οι νεες στοιχηματικες εταιριες
05 Φεβρουαρίου 2023
Η αναμέτρηση Φιλαθλητικός Πρέβεζας – ΠΑΣ Γιάννινα, για την 13η αγωνιστική του πρωταθλήματος βόλεϊ γυναικών της Α2 Κατηγορίας, ο οποίος ήταν ...
05 Φεβρουαρίου 2023
Ο ΣΚ Νικόπολη Πρέβεζας επικράτησε με σκορ 85-50 της Αστράκας BC, για τη 12η αγωνιστική του πρωταθλήματος μπάσκετ του Β' Ομίλου της Α' ΕΣΚΑΒΔΕ και ...
05 Φεβρουαρίου 2023
Η αναμέτρηση του ΠΑΟΚ με τον Ολυμπιακό ξεχωρίζει από το πρόγραμμα της ημέρας κι έχουμε επιλέξει ένα ειδικό στοίχημα από την Τούμπα. Νωρίτερα, η ...
04 Φεβρουαρίου 2023
    ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗΣ (11η) Α.Ο. ΠΛΑΓΙΑΣ 2 - 3 ΠΑΝΛΕΥΚΑΔΙΟΣ ΑΣ-Κ ...

Πολιτισμός

06 Φεβρουαρίου 2023
Η Κινηματογραφική Λέσχη πιστή στην προβολή ταινιών με κινηματογραφικό χαρακτήρα και αισθητική προβάλλει την Τετάρτη 8 Φεβρουαρίου 2023, 21:00 το αριστουργηματικό φίλμ ««Αfter Sun» της ανερχόμενης
03 Φεβρουαρίου 2023
Η Οργανωτική Επιτροπή του Καρναβαλικού Κομιτάτου Πρέβεζας απέστειλε την παρακάτω ανακοίνωση: Σε αυτά που απέδειξε στα 18 χρόνια της ιστορίας του ...
31 Ιανουαρίου 2023
Λόγω της ιδιαίτερης σημασίας της περιοδικής έκθεσης «Μια νέα Πατρίδα: Η Πρέβεζα και οι πρόσφυγες», που φιλοξενείται στην αίθουσα πολλαπλών δράσεων ...
29 Ιανουαρίου 2023
Η Κινηματογραφική Λέσχη πιστή στην προβολή ταινιών με κινηματογραφικό χαρακτήρα και αισθητική προβάλλει την   Τετάρτη 1 Φεβρουαρίου 2023 ...
25 Ιανουαρίου 2023
Ο Χρόνος μετρά αντίστροφα για τις πολύχρωμες γιορτές του Καρναβαλικού Κομιτάτου Πρέβεζας, τόσο τις κεντρικές του εκδηλώσεις όσο και τις παράλληλες, ...