Η συζήτηση που έγινε στο δημοτικό συμβούλιο Πρέβεζας αναφορικά με την ανάπτυξη του λιμένα Πρέβεζας και τις χρήσεις του, αλλά και η συνεδρίαση του τμήματος Ηπείρου του ΤΕΕ που πραγματεύτηκε το ίδιο θέμα, έδωσαν ουσιαστικά μία πολύ ενδιαφέρουσα οπτική που έχει να κάνει με το μέλλον και το είδος της οικονομίας του Δήμου Πρέβεζας και της πόλης της Πρέβεζας και τελικά το ίδιο το μέλλον της περιοχής.

Η κυρίαρχη αντίληψη που διατυπώνεται τα τελευταία χρόνια στην περιοχή μας, η οποία όντως βασίζεται στην εμφάνιση μίας σταδιακά αυξημένηςτουριστικής δραστηριότητας, είναι ότι ο Δήμος Πρέβεζας και η οικονομία του πρέπει να αναπτυχθούν γύρω από τον τουρισμό. Σαφώς και οι επαγγελματικοί και επιχειρηματικοί κλάδοι γύρω από το τουριστικό προϊόν αναμένεται να εμφανίσουν αυξητικές τάσεις.

Το πρώτο όμως ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί και από την πολιτική ηγεσία του τόπου δεν είναι αν ο τουρισμός είναι το μέλλον. Είναι τι είδους τουρισμός είναι το μέλλον, γιατί ένας... τουρισμός δεν φέρνει την “Άνοιξη”. Μην ξεχνάμε ότι ο τουρισμός στην περιοχή μας είναι μία εποχική δραστηριότητα για την πλειοψηφία εργαζομένων και επαγγελματιών.

Το δεύτερο ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί και σαφώς είναι το πιο κρίσιμο είναι αν θέλουμε μία μονοδιάστατη οικονομία προσανατολισμένη στον τουρισμό ή μία πολυπαραγωγική ανάπτυξη με “άνθιση” πολλών και διαφορετικών κλάδων της οικονομίας.

Το τρίτο ερώτημα είναι αν μπορεί να υπάρξει μία ξεκάθαρη ανάλυση για το αν υπάρχουν ή όχι κίνδυνοι από τον περιορισμό της οικονομίας της πόλης και του Δήμου προς μία κατεύθυνση.

Το τέταρτο και τελευταίο είναι αν μπορεί να αποφευχθεί από τον προσανατολισμό στον τουρισμό το φαινόμενο ολιγοπωλίων στην οικονομία της περιοχής μας, που σαφώς και θα επηρεάζουν τη σχετική τουριστική αγορά και θα ωθούν τον πλούτο στα χέρια λίγων. Χωρίς βέβαια κάτι τέτοιο να θεωρείται για κάποιους και πρόβλημα. Ορισμένοι μπορεί να το θεωρούν και πλεονέκτημα. Ανάλογα με την οπτική που έχει ο καθένας...

Ας δούμε λοιπόν τι συνέβη σε ορισμένες χώρες που “έχτισαν” πάνω στην τουριστική δραστηριότητα την οικονομία τους και τι ζητήματα προέκυψαν.

Η Κροατία θεωρείται ένας πολύ σημαντικός τουριστικός “παίκτης” στα Βαλκάνια και ένας από τους άμεσους ανταγωνιστές της χώρας μας. Τον Ιούνιο του 2022 η εφημερίδα “Καθημερινή” σε σχετικό ρεπορτάζ της, αναφέρει ότι η άμεση εξάρτησή της από τον τουρισμό εμφανίζεται στο 20% του ΑΕΠ και εκτιμάται από την Παγκόσμια Τράπεζα ότι είναι μεγαλύτερη από αυτήν της Ελλάδας. Φαινομενικά περιμένει κάποιος ότι θα αποτελεί έναν “Παράδεισο”. Παρ' όλα αυτά οι Κροάτες είναι αναγκασμένοι να αλλάξουν το παραγωγικό τους μοντέλο και ήδη διαμορφώνουν πολιτικές προς αυτή την κατεύθυνση. Και γιατί αυτό;

Η χώρα, μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μετρά 3,8 εκατομμύρια κατοίκους έναντι 4,2 εκατομμυρίων πριν από μία δεκαετία, ήτοι μια μείωση 9,25%, σύμφωνα με τη Στατιστική Υπηρεσία της Κροατίας.

Αυτό αποτελεί μία καταστροφή για τη χώρα.

Διαπιστώθηκε λοιπόν ερήμωση της ενδοχώρας, αποστροφή από άλλους κλάδους εργασίας όπως αγροτική παραγωγή, μεταφορές και αλιεία. Διαπιστώθηκε φυγή επιστημονικού δυναμικού, επαγγελματιών στις νέες τεχνολογίες και βιομηχανικών εργατών προς χώρες όπως η Αυστρία, η Γερμανία και η Ιρλανδία. Διαπιστώθηκε γραφειοκρατία και φαινόμενα διαφθοράς και εγκλήματος (μαφία) στα παραλιακά μέρη.

Σύμφωνα με το capital.gr, που επικαλείται τα κροατικά ΜΜΕ, η Κυβέρνηση πήρε μέτρα, που προβλέπουν τη χορήγηση ενός ποσού ύψους έως και 26.000 ευρώ σε όσους Κροάτες επιστρέψουν από άλλες χώρες της ΕΕ στην Κροατία για να ανοίξουν επιχείρηση. Παρόμοια μέτρα, στο πλαίσιο του προγράμματος "Επέλεξα την Κροατία" θα δοθούν και στους πολίτες εκείνους που, για οικονομικούς λόγους, εγκαταστάθηκαν σε άλλες περιοχές της χώρας (στα παράλια) από εκείνες όπου μεγάλωσαν. Στόχος είναι να αυξηθεί ο πληθυσμός στις αγροτικές, αραιοκατοικημένες περιοχές.

Τα στελέχη της Παγκόσμιας Τράπεζας σε εκθέσεις-συμπεράσματά τους για την οικονομία της Κροατίας, που δημοσιεύονται στον ιστότοπό της, κατέληξαν σε ένα βασικό συμπέρασμα: Η Κροατία πρέπει να γίνει λιγότερο εξαρτημένη από τον τουρισμό. Αφ' ενός γιατί ο τουρισμός είναι ένας κλάδος ευάλωτος στους εξωτερικούς κινδύνους και αφ' ετέρου γιατί πρέπει να αναβαθμιστεί ο ιδιωτικός τομέας, να υπάρξει καλύτερη εκπαίδευση του προσωπικού μέχρι και το στάδιο της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, να υπάρξουν πολιτικές για τη γυναίκα εργαζόμενη, την ανάπτυξη του εμπορίου, τη δημιουργία εταιρειών υψηλής τεχνολογίας κ.α.

Τις χαρακτηρίζουν “νέες ευκαιρίες”.

Ακόμη ένα παράδειγμα χώρας που η οικονομία της βασίζεται στον τουρισμό είναι η Ταϊλάνδη. Σύμφωνα με άρθρο της “Ναυτεμπορικής” ο τουρισμός αντιπροσωπεύει το 22% του ΑΕΠ. Αυτό όμως δεν εμποδίζει τη χώρα να βρίσκεται στην πρώτη 25άδα παγκοσμίως του δείκτη φτώχειας του πληθυσμού της (πηγή: Global Economy) και στις τελευταίες θέσεις του δείκτη IHDI για τις ανισότητες στην ανθρώπινη ανάπτυξη. Το ίδιο και η Κόστα Ρίκα, που έχει δημιουργήσει ένα εξαιρετικό τουριστικό προϊόν που συνεισφέρει πολλά στο ΑΕΠ της χώρας, ωστόσο η φτώχεια ξεπερνά το 20%. στον πληθυσμό της και ο δείκτης ανισοτήτων είναι μεγάλος.

Με αφορμή τα παραπάνω, εν κατακλείδι, πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι ο τουρισμός θα παίξει μεγάλο ρόλο στην οικονομία της Πρέβεζας και του Δήμου Πρέβεζας τα επόμενα χρόνια. Είναι όμως εξίσου μεγάλη πρόκληση να διαμορφωθεί ξεκάθαρη τουριστική ταυτότητα στον τόπο και να μπουν τα θεμέλια για την ανάπτυξη πολλών οικονομικών δραστηριοτήτων.

Να αποφύγουμε δηλαδή “στρεβλώσεις” και κινδύνους που απορρέουν από μία ανεξέλεγκτη και απλοϊκή προσέγγιση ότι “ο τουρισμός σώζει”.